Από 1 Νοεμβρίου αλλάζουμε ωράριο και σας περιμένουμε!
Βρείτε εδώ πληροφορίες για τις ανακαινισμένες μας εκθέσεις: https://www.nhmc.uoc.gr/exhibition/what-will-i-see/permanent-exhibition


Stella Chaireti30/10/2026

Η ενδημική σαύρα της Κρήτης, Podarcis cretensis
Γνωρίζατε ότι εκτός από τους διάσημους πλέον λαγοκέφαλους υπάρχουν και χερσαίοι εισβολείς στο νησί της Κρήτης που μπορεί να διαταράξουν τη φυσική ισορροπία;
Πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζουμε στοιχεία για αυτούς, όπως η καταγωγή τους, η αλληλεπίδρασή τους με άλλους γηγενείς πληθυσμούς και οι επιπτώσεις τους στο οικοσύστημα;
Τις απαντήσεις αυτές εξετάζει το ερευνητικό πρόγραμμα «Τουρίστες στην Κρήτη: Η άμεση ανάγκη διαχείρισης και εξάλειψης της εισβλητικής Ιταλικής τοιχόσαυρας, Podarcis siculus από τα Χανιά» με φορέα το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και υποστήριξη από τον οργανισμό IUCN Save Our Species και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η Ιταλική τοιχόσαυρα είναι ένα ιδιαίτερα προσαρμοστικό εισβλητικό είδος, με φυσική εξάπλωση στην Ιταλία και σε περιοχές της Αδριατικής, το οποίο έχει πλέον εγκατασταθεί σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, της Μεσογείου αλλά και σε άλλες ηπείρους.
Πρόσφατα, ένας πληθυσμός του είδους εντοπίστηκε στα Χανιά της Κρήτης, περιοχή η οποία αποτελεί τμήμα της κατανομής της ενδημικής κρητικής σαύρα, Podarcis cretensis (γνωστή ως κλωστιδάκι) η οποία συναντάται μόνο στη δυτική Κρήτη και στις νησίδες γύρω από τη Κρήτη. Η παρουσία του εισβλητικού πληθυσμού προκαλεί ανησυχία, καθώς σε άλλες περιοχές η P. siculus έχει αποδειχθεί ισχυρός ανταγωνιστής των τοπικών ειδών σαυρών και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη γηγενή βιοποικιλότητα.
Στόχος του προγράμματός είναι αφενός ο περιορισμός και, εφόσον είναι δυνατόν, η εξάλειψη του εισβλητικού πληθυσμού και αφετέρου η διερεύνηση της προέλευσής του. Μέσω γενετικών αναλύσεων εξετάζεται από πού προέρχονται τα άτομα που βρέθηκαν στην Κρήτη και αν η σημερινή παρουσία του είδους οφείλεται σε μία ή περισσότερες ανεξάρτητες ανθρωπογενείς εισαγωγές.
Μέχρι στιγμής έχουν απομακρυνθεί 90 ιταλικές τοιχόσαυρες και έχουν αναλυθεί 4 διαφορετικοί γενετικοί δείκτες για αυτές. Επιπλέον έχει αναθεωρηθεί το μέγεθος της περιοχής κατανομής, καθώς είναι μεγαλύτερο από αυτό που αρχικά αναφερόταν στις αρχικές καταγραφές του είδους.
Μία από τις βασικές δυσκολίες στην αντιμετώπιση του εισβλητικού πληθυσμού είναι το ίδιο το περιβάλλον στο οποίο έχει εγκατασταθεί. Ο κύριος πυρήνας εξάπλωσης του είδους βρίσκεται κατά μήκος του ποταμού του Κλαδισού όπου η πολύ πυκνή βλάστηση δημιουργεί πολλά σημεία που είναι δύσκολο ή αδύνατο να προσεγγιστούν χωρίς έντονη διατάραξη του περιβάλλοντος. Έτσι, οι σαύρες βρίσκουν πολλές κρυψώνες και διαδρομές διαφυγής, γεγονός που δυσκολεύει σημαντικά τον εντοπισμό και την απομάκρυνσή τους. Παράλληλα, το είδος έχει εντοπιστεί και σε ιδιωτικούς χώρους, όπως κήπους κατοικιών, όπου η πρόσβαση για δειγματοληψία και απομάκρυνση δεν είναι πάντα δυνατή.
Μέχρι στιγμής, στην ίδια περιοχή δεν έχει εντοπιστεί η κρητική σαύρα, κάτι το οποίο αποτελεί μια ακόμα πηγή ανησυχίας για το μεταξύ τους ανταγωνισμό!

Τα ISTIB, με στόχο να φέρουν σε επαφή όλους τους συναδέλφους που μελετούν τα υπέροχα Oniscidea, ξεκίνησαν το 1983 στο Λονδίνο του Ηνωμένου Βασιλείου και συνεχίζονται αδιάλειπτα κάθε 3 με 4 χρόνια: Ουρμπίνο, Ιταλία (1986) · Πουατιέ, Γαλλία (1990) · Χάιφα, Ισραήλ (1997) · Ηράκλειο, Ελλάδα (2001) · Αβέιρο, Πορτογαλία (2004) · Τύνιδα, Τυνησία (2007) · Μπλεντ, Σλοβενία (2011) · Πουατιέ, Γαλλία (2014) · Βουδαπέστη, Ουγγαρία (2017) · Γάνδη, Βέλγιο (2021 – εικονικά λόγω της πανδημίας Covid-19), και Ολομόουτς, Τσεχία (2023).
Όπως και όλες οι προηγούμενες συναντήσεις, το ISTIB-13 δέχεται συνεισφορές από όλους τους τομείς που εστιάζουν στα αγαπημένα μας ζώα, όπως ταξινόμηση/συστηματική, εξελικτική βιολογία, μορφολογία/ανατομία, αναπτυξιακή βιολογία, (οικο)φυσιολογία, οικολογία, βιογεωγραφία, μοριακή βιολογία, συμπεριφορά κ.λ.π.
Εκτός από τις συνήθεις προφορικές (και πόστερ) παρουσιάσεις, θα πραγματοποιηθούν και 3 έξτρα ομιλίες από τους παρακάτω εξέχοντες προσκεκλημένους ομιλητές:
· Ana Sofia Reboleira (University of Lisbon & CE3C, Portugal)
· Janet Scott (Senior Programme Officer, IUCN, UK)
· Elisabeth Hornung (Professor Emeritus, University of Veterinary Medicine, Hungary)
Περισσότερες πληροφορίες και βιβλίο περιλήψεων, στο https://www.istib.eu/
Με μεγάλη χαρά μοιραζόμαστε την ανακοίνωση της τελικής εκδήλωσης του ευρωπαϊκού έργου RESILIAGE (Horizon Europe 2023–2026) «Πολιτιστική και Φυσική Κληρονομιά για την Ετοιμότητα και την Ανθεκτικότητα», η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 24 Ιουνίου 2026 στο BOZAR Centre for Fine Arts στις Βρυξέλλες.
Η εκδήλωση, που διοργανώνεται από την UNESCO, θα φέρει κοντά ερευνητές, φορείς, επαγγελματίες και κοινότητες, με στόχο την ανταλλαγή γνώσεων και εμπειριών γύρω από τον ρόλο της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κοινοτήτων.
Μέσω της εγγραφής στον παρακάτω σύνδεσμο, δίνεται η δυνατότητα στο ευρύ κοινό να παρακολουθήσει διαδικτυακά την εκδήλωση.
🔗 Οι εγγραφές έχουν ανοίξει:
https://indico.un.org/event/1023519/
Σύντομη περιγραφή:
Οι θεαματικές επιδείξεις των αρχών του νερού, του αέρα, της θερμότητας της βαρύτητας της ατμοσφαιρικής πίεσης του Μαγνητισμού - Ηλεκτρισμού και της μηχανικής είναι τόσο μορφωτικές όσο και διασκεδαστικές! Με ένα μπαλόνι, ένα ποτήρι νερό, ένα αυγό, ένα κερί αποκαλύπτουν αρκετά μυστικά και τη μαγεία της φύσης και προετοιμάζουν σήμερα τους επιστήμονες του αύριο! Ο Βαγγέλης Φραγκιαδάκης, εμπλέκει το κοινό με ερωτήσεις από τη δική του εμπειρία και περιλαμβάνει την πρακτική συμμετοχή του σε πολλά πειράματα. Χρησιμοποιώντας απλά καθημερινά αντικείμενα θέτει και απαντά σε ερωτήσεις όπως: έχει μάζα ο αέρας; Πόσο ισχυρή είναι η ατμοσφαιρική πίεση; Πώς μπορούμε να κάνουμε το νερό να ρέει ανηφορικά χωρίς αντλία;
Η παράσταση καλλιεργεί την αγάπη του παιδιού για τη φύση, οξύνει την περιέργεια και την απορία στα παιδιά και υπενθυμίζει στους ενήλικες τις συναρπαστικές πτυχές του κόσμου στον οποίο ζούμε. Μέσα από το παιγνίδι, τη διασκέδαση και την εμπειρία η παράσταση ενθαρρύνει τα παιδιά να εξερευνήσουν περαιτέρω τον φυσικό κόσμο με ανοιχτό πνεύμα και περιέργεια και να επιδιώξουν και να απολαύσουν τη μελέτη και την εξερεύνηση της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών.
_Ζωντανές παραστάσεις με τον Βαγγέλη Φραγκιαδάκη, παρουσιάστηκαν σε εκατοντάδες δημοτικά σχολεία και γυμνάσια στην Ολλανδία την Κρήτη και προβλήθηκε σαν τηλεοπτική σειρά, με τίτλο “Science Factory”, στην Ολλανδική Τηλεόραση για δύο χρόνια με μεγάλη επιτυχία.
Απαιτείται κράτηση θέσης. Καλέστε μας στο 2810-393630 για να δηλώσετε συμμετοχή!
Η συμμετοχή στην παράσταση συμπεριλαμβάνεται στο εισιτήριο της εισόδου στο μουσείο (δεν ισχύει για τις δωρεάν κατηγορίες)!
Παρακαλείστε να είστε 15 λεπτά πριν την έναρξη της παράστασης στο μουσείο!
(σε περίπτωση καθυστέρησης η θέση θα δοθεί αλλού)
Ευχαριστούμε για την κατανόηση!
Βαγγέλης Φραγκιαδάκης, Βιογραφικό
Ο Βαγγέλης Φραγκιαδάκης, Διδάκτωρ Μαθηματικών, Πανεπιστήμιο Καλιφόρνιας, Berkeley, γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Μύρτος, Ιεράπετρας. Έχει αφιερώσει τα τελευταία είκοσι χρόνια στην εκπαίδευση φυσικών επιστημών για μαθητές και το ευρύ κοινό. Η φιλοσοφία του είναι ότι οι άνθρωποι και ιδιαίτερα τα παιδιά είναι από τη φύση τους επιστήμονες που είναι περίεργοι για τον κόσμο μας και τα υποκείμενα φαινόμενα. Αυτό επιβεβαιώνεται με την συντριπτικά θετική ανταπόκριση στα πολλά εκπαιδευτικά και ψυχαγωγικά προγράμματα και δράσεις που έχει δημιουργήσει και παρουσιάσει. Έχει συμμετάσχει δημιουργικά και πρακτικά με μια μεγάλη ποικιλία έργων και δράσεων, με το κοινό στόχο να προσεγγίσουν τους επιστήμονες του αύριο! Δημιούργησε και διηύθυνε ένα “hands-on” κέντρο επιστήμης και καινοτόμου εκπαίδευσης στην Ολλανδία. Επέλεξε και δημιούργησε δια-δραστικά εκθέματα, εργαστήρια, προγράμματα και ζωντανές παραστάσεις για μαθητές, δασκάλους και το ευρύ κοινό. Σε συνεργασία με έγκριτα κέντρα επιστημονικής εκπαίδευσης όπως το Cité des sciences στο Παρίσι και το American Museum of Natural History, στη Νέα Υόρκη, παρουσίασε μεγάλες και σύνθετες δια-δραστικές εκθέσεις στην Ολλανδία και την Ελλάδα, εστιάζοντας σε μια ποικιλία θεμάτων, όπως το νερό, την κλιματική αλλαγή, την ηλεκτρική ενέργεια, κλπ. Συνεργάστηκε με εξέχοντες επιστήμονες, συμπεριλαμβανομένων βραβείου Νόμπελ, να συμμετάσχουν με ομιλίες και δράσεις στη δημόσια εκπαιδευτική προσέγγιση. Παρήγαγε και παρουσίασε μια τηλεοπτική σειρά «Science Factory” για παιδιά με επίκεντρο μια νεαρή επιστήμονα και τους πρόθυμους βοηθούς της που εξερευνούν τoν «Κόσμο Γύρω μας» όπως περίπατο στο εσωτερικό ενός υπολογιστή, απογείωση με αερόστατα κλπ. Έχει παρουσιάσει ζωντανές μορφωτικές και ψυχαγωγικές παραστάσεις σε επιστημονικά κέντρα, σχολεία, πανεπιστήμια, βιβλιοθήκες και επιστημονικά πάρκα, προσαρμόζοντας τα πειράματα και τις εξηγήσεις για την ηλικία και τις γνώσεις του κοινού.
Κατεβάστε εδώ το Δελτίο Τύπου.