Χρηματοδοτούμενα προγράμματα

Erasmus+ Κωδικός Σχεδίου: 2025-1-EL01-KA122-ADU-000314522 – Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ)

  Επιμορφώνοντας το προσωπικό της Έκθεσης του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης Πανεπιστημίου Κρήτης: Ψηφιακή Εκπαίδευση - Δεν υπάρχει πλανήτης Β - Πράσινη Τέχνη Υλοποιήθηκαν 4 αποστολές στη Μάλτα, στη Βαρκελώνη, στη Φλωρεντία και στο Βερολίνο. 8 εργαζόμενες της Έκθεσης παρακολούθησαν τα προγράμματα:

• Photo and Video Making in your Classroom: the Educational Power of Multimedia
• Environmental Education
• Traditional Arts and ICT Art Tools for Teaching your Subjects and Promoting Life Skills
• Green Skills in Education: Towards a 2050 Zero Emission Society Εθνικής

Μονάδας Συντονισμού Erasmus+ ΙΚΥ : https://www.iky.gr/     «Με την επιχορήγηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, οι απόψεις και οι γνώμες που διατυπώνονται εκφράζουν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών και δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ) . Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η χορηγούσα αρχή μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες γι’ αυτές». “Funded by the European Union. Views and opinions expressed are however those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the State Scholarships Foundation (IKY). Neither the European Union nor the granting authority can be held responsible for them”. #CommsJourney #ErasmusPlusIKY #ErasmusPlusGreece #ErasmusPlus  

Εκπαιδευτική αποστολή του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης-ΠΚ Σφήκα & Μάλι-Μάδι, Δυτική Μακεδονία 26-30 Ιουνίου 2026 Η ετήσια εκπαιδευτική αποστολή του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης-ΠΚ και του Τμήματος Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης πραγματοποιήθηκε φέτος, από τις 26 έως τις 30 Ιουνίου, στους ορεινούς όγκους Μάλι-Μάδι και Σφήκα, στη Δυτική Μακεδονία. Η περιοχή χαρακτηρίζεται από δάση οξιάς και βελανιδιάς, ρέματα, εκτεταμένα υποαλπικά λιβάδια και λίμνες, ασβεστολιθικούς σχηματισμούς κ.ά. Το μωσαϊκό αυτό διαφορετικών ενδιαιτημάτων φιλοξενεί πλούσια χλωρίδα και πανίδα, οι οποίες παραμένουν σχετικά λίγο μελετημένες, λόγω της απομακρυσμένης θέσης και της δύσκολης πρόσβασης στην περιοχή. Η αποστολή υλοποιείται στο πλαίσιο του μαθήματος «Πανίδα Ελλάδας», το οποίο διδάσκεται στο Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, και περιλαμβάνει την εκπαίδευση των φοιτητών στην έρευνα και στη συλλογή δεδομένων στο πεδίο, καθώς και την απόκτηση θεωρητικών γνώσεων σχετικά με τα οικοσυστήματα και τη βιοποικιλότητα. Συγκεκριμένα, οι φοιτητές-τριες  εκπαιδεύονται στη συλλογή, την αναγνώριση, την καταγραφή, τη σωστή αποθήκευση και τη συντήρηση των δειγμάτων, αποκτώντας δεξιότητες που δύσκολα μπορούν να μεταδοθούν αποκλειστικά μέσα στην αίθουσα διδασκαλίας. Ταυτόχρονα, τα επιστημονικά δεδομένα και τα δείγματα που συλλέγονται, εντάσσονται στις Συλλογές του Μουσείου, οι οποίες αποτελούν πολύτιμη επιστημονική υποδομή για τη μελέτη της ελληνικής βιοποικιλότητας και την προστασία της φυσικής κληρονομιάς της χώρας. Η σταθερή στήριξη της ANEK Lines, μέσω της ετήσιας χορηγίας των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων στην ομάδα του ΜΦΙΚ-ΠΚ, συμβάλλει ουσιαστικά στην πραγματοποίηση της  επιστημονικής αποστολής, και στηρίζει τη νέα γενιά επιστημόνων, την έρευνα και τη μακροχρόνια προσπάθεια καταγραφής και παρακολούθησης της ελληνικής βιοποικιλότητας.  Ευχαριστούμε θερμά την ANEK Lines για τη συνεχή και πολύτιμη υποστήριξή της και ευχόμαστε η συνεργασία αυτή να συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, με την ίδια συνέπεια και το ίδιο αίσθημα κοινωνικής ευθύνης. Ευχαριστίες, τέλος, οφείλουμε και στον πρόεδρο του Βατοχωρίου κ. Β. Κέντρο, ο οποίος διέθεσε το κτήριο του παλιού Δημοτικού Σχολείου (εικόνα 2) για τη φιλοξενία της ομάδας, αλλά και στα στελέχη της Εταιρείας Προστασίας Πρεσπών, Ζένια Αναστασιάδου και Νίκο Τσίλη.     Κατεβάστε το pdf εδω

Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης-Πανεπιστήμιο Κρήτης και η Ομάδα Εκπαίδευσης του ΜΦΙΚ καλωσορίζουμε τη νέα χρονιά και σας περιμένουμε με ανανεωμένη διάθεση στο ανακαινισμένο μας μουσείο! Περισσότερες πληροφορίες για τα εκπαιδευτικά προγράμματα, εδώ: https://www.nhmc.uoc.gr/education/ekp-programmata-sxolikes-omades/ekp-progr-scholeia-sto-mouseio ή καλέστε μας στο 2810 393630, Δευτέρα έως και Παρασκευή, 10:00-14:00 Καλή και δημιουργική σχολική χρονιά! 💡 Όλα τα προγράμματα του μουσείου έχουν έντονο βιωματικό χαρακτήρα. Μέσα από τη συμμετοχή, την εξερεύνηση και τη συνεργασία, οι μαθήτριες και οι μαθητές έχουν την ευκαιρία να εμπλακούν ενεργά και να απολαύσουν μια ουσιαστική μουσειακή εμπειρία. Κατεβάστε το αρχείο με τα σχολικά προγράμματα εδώ!

Τουρίστες στην Κρήτη: Η άμεση ανάγκη διαχείρισης και εξάλειψης της εισβλητικής Ιταλικής τοιχόσαυρας, Podarcis siculus από τα Χανιά

  Η ενδημική σαύρα της Κρήτης, Podarcis cretensis Γνωρίζατε ότι εκτός από τους διάσημους πλέον λαγοκέφαλους υπάρχουν και χερσαίοι εισβολείς στο νησί της Κρήτης που μπορεί να διαταράξουν τη φυσική ισορροπία; Πόσο σημαντικό είναι να γνωρίζουμε στοιχεία για αυτούς, όπως η καταγωγή τους, η αλληλεπίδρασή τους με άλλους γηγενείς πληθυσμούς και οι επιπτώσεις τους στο οικοσύστημα; Τις απαντήσεις αυτές εξετάζει το ερευνητικό πρόγραμμα «Τουρίστες στην Κρήτη: Η άμεση ανάγκη διαχείρισης και εξάλειψης της εισβλητικής Ιταλικής τοιχόσαυρας, Podarcis siculus από τα Χανιά» με φορέα το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και υποστήριξη από τον οργανισμό IUCN Save Our Species και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ιταλική τοιχόσαυρα είναι ένα ιδιαίτερα προσαρμοστικό εισβλητικό είδος, με φυσική εξάπλωση στην Ιταλία και σε περιοχές της Αδριατικής, το οποίο έχει πλέον εγκατασταθεί σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, της Μεσογείου αλλά και σε άλλες ηπείρους. Πρόσφατα, ένας πληθυσμός του είδους εντοπίστηκε στα Χανιά της Κρήτης, περιοχή η οποία αποτελεί τμήμα της κατανομής της ενδημικής κρητικής σαύρα, Podarcis cretensis (γνωστή ως κλωστιδάκι) η οποία συναντάται μόνο στη δυτική Κρήτη και στις νησίδες γύρω από τη Κρήτη. Η παρουσία του εισβλητικού πληθυσμού προκαλεί ανησυχία, καθώς σε άλλες περιοχές η P. siculus έχει αποδειχθεί ισχυρός ανταγωνιστής των τοπικών ειδών σαυρών και μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη γηγενή βιοποικιλότητα. Στόχος του προγράμματός είναι αφενός ο περιορισμός και, εφόσον είναι δυνατόν, η εξάλειψη του εισβλητικού πληθυσμού και αφετέρου η διερεύνηση της προέλευσής του. Μέσω γενετικών αναλύσεων εξετάζεται από πού προέρχονται τα άτομα που βρέθηκαν στην Κρήτη και αν η σημερινή παρουσία του είδους οφείλεται σε μία ή περισσότερες ανεξάρτητες ανθρωπογενείς εισαγωγές. Μέχρι στιγμής έχουν απομακρυνθεί 90 ιταλικές τοιχόσαυρες και έχουν αναλυθεί 4 διαφορετικοί γενετικοί δείκτες για αυτές. Επιπλέον έχει αναθεωρηθεί το μέγεθος της περιοχής κατανομής, καθώς είναι μεγαλύτερο από αυτό που αρχικά αναφερόταν στις αρχικές καταγραφές του είδους. Μία από τις βασικές δυσκολίες στην αντιμετώπιση του εισβλητικού πληθυσμού είναι το ίδιο το περιβάλλον στο οποίο έχει εγκατασταθεί. Ο κύριος πυρήνας εξάπλωσης του είδους βρίσκεται κατά μήκος του ποταμού του Κλαδισού όπου η πολύ πυκνή βλάστηση δημιουργεί πολλά σημεία που είναι δύσκολο ή αδύνατο να προσεγγιστούν χωρίς έντονη διατάραξη του περιβάλλοντος. Έτσι, οι σαύρες βρίσκουν πολλές κρυψώνες και διαδρομές διαφυγής, γεγονός που δυσκολεύει σημαντικά τον εντοπισμό και την απομάκρυνσή τους. Παράλληλα, το είδος έχει εντοπιστεί και σε ιδιωτικούς χώρους, όπως κήπους κατοικιών, όπου η πρόσβαση για δειγματοληψία και απομάκρυνση δεν είναι πάντα δυνατή. Μέχρι στιγμής, στην ίδια περιοχή δεν έχει εντοπιστεί η κρητική σαύρα, κάτι το οποίο αποτελεί μια ακόμα πηγή ανησυχίας για το μεταξύ τους ανταγωνισμό!

Το εργαστήριο υλοποιήθηκε σε συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης-Παν/μιο Κρήτης, στα Κύθηρα τη Δευτερα 17 Αυγούστου 2026. «Θέλετε να δείτε από κοντά μάτια μέλισσας, στόμα τζίτζικα, κεντρί σκορπιού, κεραίες σκαθαριού και άλλες δομές μικρών ζώων που ζουν δίπλα μας; Έχετε την περιέργεια να παρατηρήσετε μικροσκοπικούς οργανισμούς που βρίσκονται στο νερό;» Η Βιολόγος Δρ Ιάσμη Στάθη, ειδική στους σκορπιούς και γενικά στα αρθρόποδα, από το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης του Πανεπιστημίου Κρήτης, θα σας βοηθήσει να παρατηρήσετε μικροσκοπικά ζώα και λεπτομέρειες από μεγαλύτερα, και να αντιληφθείτε την ποικιλία και τη μοναδικότητα των μορφών τους, μέσα από τους φακούς του στερεοσκοπίου και του μικροσκοπίου. Επίσης, χρησιμοποιώντας επιστημονικά εργαλεία, θα αναγνωρίσουμε τους οργανισμούς που ζουν απαρατήρητοι γύρω μας. Στο τέλος, θα εμπνευστούμε με δημιουργικό τρόπο και θα επινοήσουμε τον δικό μας μοναδικό φανταστικό οργανισμό, θα τον ζωγραφίσουμε, θα του δώσουμε μια επιστημονική ονομασία και θα περιγράψουμε τον κόσμο που θα θέλαμε να ζει. ΔΕΥΤΕΡΑ 17 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2026 18:30-20:30 Συνεδριακό Κέντρο στην πλατεία των Φρατσίων Το εργαστήριο θα υλοποιηθεί υπό την αιγίδα του Ναυτικού Αθλητικού Ομίλου Κυθήρων (ΝΑΟΚ), σε συνεργασία με το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης-Παν/μιο Κρήτης. Ευχαριστούμε τον Εξωραϊστικό-Εκπολιτιστικό σύλλογο Φρατσιωτών «Τα Φράτσια», για την παραχώρηση του χώρου.