Μόνιμη Έκθεση

Εξοικειωθείτε με βασικές έννοιες της εξελικτικής θεωρίας, όπως η αβιογένεση και η ειδογένεση, και συνομιλήστε με τον πατέρα της εξελικτικής θεωρίας, τον Κάρολο Δαρβίνο! Περιηγηθείτε στις θεματικές ενότητες «Το Δέντρο της Ζωής», «Η Ιστορία της Εξελικτικής Σκέψης», «Η Φυσική Επιλογή», Οι Μεταλλαγές» και οι «Προσαρμογές στα Μεσογειακά Οικοσυστήματα». Παρατηρήστε από κοντά κρανία παλαιανθρώπων και θαυμάστε τα προπλάσματα του Homo heidelbergensis (αρσενικό άτομο), του Homo sapiens (θηλυκό και ανήλικο άτομο) και του Homo neanderthalensis (αρσενικό άτομο).

Οι επιστήμονες μελετούν το φαινόμενο της μετανάστευσης πιάνοντας πουλιά με ειδικά δίχτυα και τοποθετώντας δαχτυλίδια στα πόδια τους, ελπίζοντας πως κάποιος συνάδελφός τους κάπου μακριά θα ξαναπιάσει το ίδιο πουλί! Γνωρίστε τα εργαλεία της δακτυλίωσης, αλλά και την αιτία που ωθεί τα πουλιά στη μετανάστευση.

Ξέρετε ότι τα βουνά φιλοξενούν τα μισά περίπου κέντρα βιοποικιλότητας του πλανήτη; Γνωρίστε τα πιο χαρακτηριστικά οικοσυστήματα των ψηλών βουνών της Μεσογείου. Ταξιδέψτε από τον Όλυμπο και τα βουνά της Κύπρου μέχρι τις χιονισμένες Άλπεις και ανακαλύψτε πως η ζωή προσαρμόζεται σε αυτά τα τόσο ιδιαίτερα περιβάλλοντα!

Επισκεφθείτε τα κωνοφόρα δάση του Λιβάνου, της νότιας Τουρκίας και της Βουλγαρίας και γνωρίστε, ανάμεσα σε δεκάδες άλλα ζώα και φυτά, το μαγευτικό αιλουροειδές Λύγκας, τον μοναδικό κέδρο του Λιβάνου και τον μικρό ύρακα, έναν απροσδόκητο συγγενή του ελέφαντα!

Το καφέ του μουσείου δεν είναι ακόμα ανοικτό για το κοινό.

Ανακαλύψτε την τεράστια ποικιλία οργανισμών που κατοικούν στην περιοχή μας και την καθιστούν μία από τα δέκα κέντρα βιοποικιλότητας του πλανήτη!

Οι θαμνότοποι είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά οικοσυστήματα της Μεσογείου και φιλοξενούν μια τεράστια ποικιλία ενδημικών οργανισμών (οργανισμών, δηλαδή, που δεν θα συναντήσετε πουθενά αλλού στον κόσμο!). Ταξιδέψτε από την Κρήτη στη Λιβύη και μετά πίσω στα Βαλκάνια και δείτε από κοντά τον σπάνιο κρητικό αγριόγατο, τα τρομερά αγκάθια του ύστρηκα και τη σοφή κουκουβάγια της Αθηνάς!

Σταθείτε μπροστά σε μια πραγματική αρκούδα, έναν λύκο και ένα αγριογούρουνο. Προσπαθήστε να βρείτε τα διαφορετικά είδη κουκουβάγιας και τρυποκάρυδου που κρύβονται στα κλαδιά των δέντρων και μάθετε για όλα τα εκπληκτικά είδη που μπορείτε να συναντήσετε σε ένα φυλλοβόλο δάσος!

Επισκεφθείτε το Πωλητήριο του Μουσείου και ανακαλύψτε μια μεγάλη ποικιλία από ξεχωριστά δώρα, βιβλία, εκπαιδευτικά είδη, αναμνηστικά και αντικείμενα εμπνευσμένα από τη φύση και το περιβάλλον. Βρείτε κάτι ξεχωριστό για εσάς ή για τους αγαπημένους σας και κρατήστε μαζί σας ένα μικρό κομμάτι από την εμπειρία του Μουσείου. Και για όσους αναζητούν ένα ιδιαίτερο δώρο της τελευταίας στιγμής, το Πωλητήριο είναι ανοιχτό και τις 7 ημέρες της εβδομάδας.

Πώς μοιάζει μια οχιά; Πώς αναπνέει ένας βάτραχος; Πώς μοιάζουν τα ίχνη μιας αρκούδας; Βρείτε μόνοι σας τις απαντήσεις σε αυτά και άλλα πολλά συναρπαστικά ερωτήματα γνωρίζοντας τους μικρούς μας φίλους στο ζωντανό μουσείο!

Στην ανατολική και νότια Κρήτη τα μόνιμα επιφανειακά νερά και τα οικοσυστήματά τους είναι σπάνια, καθώς η περιοχή αυτή δέχεται τις λιγότερες βροχές στο νησί. Σε ορισμένες όμως περιοχές, ανάλογα με τα πετρώματα, σχηματίζονται μικρές πηγές με μόνιμη παροχή νερού, ικανές να δημιουργήσουν περιορισμένης έκτασης υγροτόπους. Στο χώρο αυτό, ένας μικρός υγρότοπος της ανατολικής Κρήτης, με ζωντανά φυτά και ζώα, διαμορφώνεται σταδιακά.

Σας φαίνονται φτωχά σε βιοποικιλότητα αυτά τα οικοσυστήματα; Αν όμως τα κοιτάξετε από κοντά, θα σας εκπλήξουν με την ποικιλία των οργανισμών που φιλοξενούν! Και αν κοιτάξετε με προσοχή, θα ανακαλύψετε τις τρομερές προσαρμογές που υιοθετούν τα ζώα και τα φυτά των ερήμων ώστε να επιβιώνουν μέσα σε αυτά τα ακραία, αλλά και τόσο εύθραυστα, οικοσυστήματα!

Οι υδροβιότοποι αποτελούν τα φυσικά «εργαστήρια» καθαρισμού του μολυσμένου νερού και είναι πρωταθλητές στην αποθήκευση άνθρακα. Μας παρέχουν προστασία από τις πλημύρες, καθαρό νερό, πλήθος υλικών και φαρμάκων ενώ αποτελούν ζωτικό ενδιαίτημα για πολλούς ζωντανούς οργανισμούς. Δυστυχώς περίπου το 87% των υδροβιότοπων έχουν χαθεί τα τελευταία 300 χρόνια. Γνωρίστε καλύτερα αυτά τα πολύτιμα οικοσυστήματα, τα ζωντανά πλάσματα που ζουν εκεί και μάθετε για τους κινδύνους που τα απειλούν.

Στην αίθουσα προβάλλονται ντοκιμαντέρ, περιβαλλοντικά βίντεο κ.ά. Οι επισκέπτες ενημερώνονται για αυτά στην υποδοχή του μουσείου.

Ο «Ερευνότοπος» είναι ένας χώρος 250 τ.μ., ειδικά διαμορφωμένος για παιδιά. Πρόκειται για μια μικρογραφία των διαφορετικών οικοσυστημάτων της Κρήτης εμπλουτισμένη με πλήθος πρωτότυπων και διαδραστικών παιχνιδιών που προσκαλούν τους μικρούς μας φίλους να ανακαλύψουν παίζοντας. Σκάψτε για να βρείτε τα απολιθωμένα κόκαλα του πιο μεγάλου ζώου που έζησε ποτέ στο νησί, μπείτε μέσα σε ένα σπήλαιο και εξερευνήστε το, καθίστε γύρω από τη φωτιά της βραδινής κατασκήνωσης, μελετήστε ζώα και φυτά στον πάγκο του επιστήμονα και γνωρίστε τη φύση της Κρήτης μέσα από όλες σας τις αισθήσεις.

Απολαύστε μια βόλτα ανάμεσα σε χαρακτηριστικά φυτά του νησιού και ξαποστάστε κάτω από τη σκιά των γιγάντιων δεινοσαύρων.

Πώς ήταν η Κρήτη πριν από χιλιάδες χρόνια; Στην εποχή του Πλειστόκαινου, το νησί κατοικήθηκε από μοναδικά ζώα, όπως νάνα μαμούθ!, και άλλα είδη που σήμερα γνωρίζουμε μόνο μέσα από τα απολιθώματά τους. Η διαρκής αλλαγή της Γης και του κλίματος διαμόρφωσε την πορεία της ζωής, οδηγώντας στην εμφάνιση και την εξαφάνιση πολλών οργανισμών. Ανακαλύψτε απολιθώματα από τη συλλογή του Μουσείου και παρατηρήστε από κοντά εντυπωσιακά προπλάσματα, όπως το σειρήνιο, το νάνο μαμούθ και τη γιγάντια κουκουβάγια!

Η Κρήτη κρύβει μέσα στα βουνά της μια συναρπαστική γεωλογική ιστορία! Τρεις βασικές ενότητες πετρωμάτων —μάρμαρα, σχιστόλιθοι, χαλαζίτες, ασβεστόλιθοι και δολομίτες— δημιούργησαν με το πέρασμα εκατομμυρίων χρόνων τα μοναδικά τοπία του νησιού: οροπέδια, φαράγγια και σπήλαια. Εξερευνήστε τη γεωλογική δομή της Κρήτης και περιηγηθείτε σε ένα σπήλαιο σε φυσικό μέγεθος!

Η Μεσόγειος αποτελεί το τελευταίο απομεινάρι του αρχαίου ωκεανού της Τηθύος. Η έκθεση σάς προσκαλεί σε ένα συναρπαστικό ταξίδι εκατομμυρίων ετών, μέσα από πετρώματα, προσομοιώσεις και διαδραστικά εκθέματα, αποκαλύπτοντας έναν κόσμο που συνήθως παραμένει αόρατος: τις αργές κινήσεις των τεκτονικών πλακών, τα ρήγματα και τους σεισμούς, τα ηφαίστεια και την πορεία του μάγματος. Στην ελληνική ζώνη υποβύθισης, οι τεκτονικές πλάκες συνεχίζουν να κινούνται, διαμορφώνοντας το Αιγαίο και προκαλώντας σεισμούς, ηφαιστειακή δράση και ανυψώσεις του Αιγαιακού τόξου. Κάθε πέτρωμα αποτελεί ένα ίχνος αυτής της μακράς γεωλογικής διαδρομής και κάθε ρήγμα ένα αποτύπωμα των δυνάμεων που συνεχίζουν να διαμορφώνουν τη Γη. Ανακαλύψτε τη γεωλογική ιστορία της Μεσογείου και του Αιγαίου και γνωρίστε έναν πλανήτη που βρίσκεται ακόμη σε διαρκή κίνηση.

Σε αυτόν τον ειδικά διαμορφωμένο χώρο ο επισκέπτης μπορεί να ζήσει σεισμούς από 5 έως 7,6 Richter, να εξοικειωθεί με το φαινόμενο του σεισμού, να λάβει πληροφορίες για την πληρέστερη κατανόησή του και να ενημερωθεί για τη σωστή αντιμετώπισή του.

Ο «Εγκέλαδος» εξοικειώνει το κοινό με το φαινόμενο του σεισμού. Παρέχει πληροφορίες για την κατανόησή του, ενημερώνει για τη σωστή αντιμετώπιση και, παράλληλα, προσομοιώνει πραγματικούς σεισμούς. Πρόκειται για έναν Σεισμικό Προσομοιωτή, ο οποίος αναπαριστάνει μία σχολική αίθουσα. Οι επισκέπτες καθισμένοι σε θρανία μαθαίνουν για το φαινόμενο του σεισμού και τη σεισμικότητα της ανατολικής Μεσογείου. Κατάλληλα διαμορφωμένα προγράμματα σε συνεργασία με τον Ο.Α.Σ.Π., στην ελληνική και στην αγγλική γλώσσα, προσφέρουν τη δυνατότητα στους επισκέπτες να νιώσουν σεισμούς μέχρι και 7,6 Richter και, παράλληλα, να πληροφορηθούν για τους τρόπους προστασίας και τις ορθές πρακτικές αντιμετώπισής τους. Το πρόγραμμα «Εγκέλαδος» είναι διαθέσιμο κατά τις μέρες και ώρες λειτουργίας του μουσείου.

Στα πλαίσια της αύξησης της ευαισθητοποίησης, της βελτίωσης των γνώσεων σχετικά με τους σεισμούς, της εκπαίδευσης των σχετικών ομάδων (εκπαιδευτικοί, γονείς, εθελοντές και φορείς πολιτικής προστασίας) στις βέλτιστες πρακτικές και την ενδεδειγμένη αντίδραση σε περίπτωση σεισμικής δραστηριότητας, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης συντονίζει το πρόγραμμα RACCE. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από την Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας 2010, με πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στη σφαιρική προβολή του μουσείου, μια καθηλωτική εμπειρία 360°, θα παρακολουθήσετε σε υψηλή ευκρίνεια δυναμικά δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, όπως την κάλυψη των νεφών, τη θερμοκρασία, τον ρυθμό βροχόπτωσης, τα επίπεδα διοξειδίου του θείου και τη σεισμική δραστηριότητα. Παράλληλα, θα εξερευνήσετε ιστορικά δεδομένα για τη Γη, αλλά και για άλλους πλανήτες του Ηλιακού Συστήματος. Πλανήτες και δορυφόροι έρχονται σε απόσταση αναπνοής!

Η Μινωική Κρήτη ήταν ένας κόσμος όπου άνθρωπος και φύση βρίσκονταν σε διαρκή αλληλεπίδραση. Το κρητικό τοπίο, με τα βουνά, τις πεδιάδες και τη θάλασσα, προσέφερε στους Μινωίτες τις πρώτες ύλες, την τροφή και τις δυνατότητες για επικοινωνία και εμπόριο, ενώ παράλληλα επηρέασε την αρχιτεκτονική, την τέχνη, τη θρησκεία και τη μυθολογία τους. Από τα φυτά και τα ζώα του νησιού έως την καθημερινή διατροφή και τα εντυπωσιακά ανάκτορα, κάθε πτυχή της ζωής τους αποκαλύπτει τη στενή σχέση τους με το περιβάλλον. Τα αρχαιολογικά ευρήματα και οι σύγχρονες αναλύσεις αρχαίου DNA φωτίζουν ακόμη περισσότερο την ταυτότητα και την καταγωγή των Μινωιτών, δίνοντάς μας την ευκαιρία να γνωρίσουμε όχι μόνο τον πολιτισμό, αλλά και τους ανθρώπους που τον δημιούργησαν. Ένας πολιτισμός που, παρά τις φυσικές καταστροφές και τις μεγάλες αλλαγές που οδήγησαν στην παρακμή του, άφησε ένα μοναδικό αποτύπωμα στην ιστορία της Κρήτης, του Αιγαίου και της ανατολικής Μεσογείου.