Ιστορική αναδρομή του κυνηγιού από τις πρωτόγονες κοινωνίες έως τις μέρες μας, κτηνιατρικές συμβουλές για την καλύτερη ευζωΐα των κυνηγόσκυλων, ενδεικτικές πρώτες βοήθειες για τραυματισμούς και δηλητηριάσεις, παράπλευρες απώλειες στην άγρια πανίδα από δηλητηριάσεις που σχετίζονται με το κυνήγι καθώς και τα πρώτα αποτελέσματα από την Κρητική Ομάδα Σκύλων Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων, είναι μερικά από τα θέματα που συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια του Σεμιναρίου Α’ Βοηθειών για την αντιμετώπιση δηλητηριάσεων και τραυματισμών των κυνηγετικών σκύλων, που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 19 Ιουλίου 2017.

Το σεμινάριο, συνδιοργανώθηκε από το Πανεπιστήμιο Κρήτης-Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης και τον 1ο Κυνηγετικό Σύλλογο Ηρακλείου, με την πολύτιμη συνδρομή των κτηνιάτρων κ.κ. Σουρανάκη Μανόλη, Νικηφοράκη Πολυχρόνη και Σουρανάκη Μιχάλη, αποτελεί δε, δράση του έργου «Καινοτόμες Δράσεις Ενάντια στα Δηλητηριασμένα Δολώματα-Πρόγραμμα After-LIFE», το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το Ίδρυμα Α.Γ. Λεβέντη.

Η συνάντηση, η οποία πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα συνελεύσεων του Εργατικού Κέντρου Ηρακλείου, συγκέντρωσε περισσότερους από 80 κυνηγούς της ευρύτερης περιοχής του Ηρακλείου και περιλάμβανε τις ακόλουθες εισηγήσεις:

  • Το κυνήγι στις ανθρώπινες κοινωνίες. Μιχάλης Σουρανάκης, Πολιτικός Επιστήμων, τελειόφοιτος Κτηνιατρικής
  • Η ευζωία των κυνηγόσκυλων. Μανόλης Σουρανάκης, Κτηνίατρος
  • Οι δηλητηριάσεις και οι τραυματισμοί στα κυνηγετικά σκυλιά. Πολυχρόνης Νικηφοράκης, Κτηνίατρος και Μανόλης Σουρανάκης, Κτηνίατρος
  • Επιπτώσεις δηλητηρίασης στην άγρια πανίδα. Ξηρουχάκης Σταύρος, Δρ. Βιολόγος-Ορνιθολόγος, Πανεπιστήμιο Κρήτης-Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης
  • Η Κρητική Ομάδα Σκύλων Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων στη μάχη ενάντια στις φόλες. Μπαξεβάνη Πόπη, Υπεύθυνη Συντονισμού ΚΟΣ, Πανεπιστήμιο Κρήτης-Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης
  • Συζήτηση-ερωτήσεις.

Θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε τα συμπεράσματα αλλά και τα πιο σημαντικά σημεία των εισηγήσεων, στα ακόλουθα:

Το κυνήγι αποτελεί ιστορικά μια απ’ τις πρώτες δραστηριότητες του ανθρώπου, καθώς αποτελούσε μαζί με τη συλλογή καρπών τις δυο κύριες πηγές τροφής για τις πρώτες ανθρώπινες κοινωνίες. Σήμερα πλέον το κυνήγι, για την πλειοψηφία των ανθρώπων του πλανήτη, αποτελεί ένα χόμπι, μια σύνδεση με τον φυσικό κόσμο, που τείνει να χαθεί, αλλά και έναν τρόπο απόδρασης απ’ την καθημερινότητα. Οι κυνηγοί αποτελούν σήμερα έναν απ’ τους παράγοντες που μπορούν να επιβλέπουν την άγρια πανίδα και χλωρίδα και να συνεισφέρουν στη διατήρησή τους.

Το κυνηγόσκυλο είναι ο σύντροφος, ο φίλος και ο συνεργάτης του κυνηγού. Για να ανταποκριθεί στις αυξημένες απαιτήσεις του κυνηγίου, πρέπει προφανώς να είναι υγιές.

Αυτό απαιτεί :

Α. Σωστή και ισορροπημένη διατροφή, και βέβαια προπόνηση πριν αρχίσει το κυνήγι , όπως ακριβώς ο αθλητής. Δεν μπορούμε να έχουμε απαιτήσεις για υψηλές επιδόσεις στο κυνήγι όταν δεν τηρούνται τα παραπάνω.

Β.  Η πρόληψη είναι η βασική αρχή για την διατήρηση της υγείας (κάλιον του προλαμβάνειν  ή του θεραπεύειν).

Τυχόν απώλεια του κυνηγόσκυλου συνεπάγεται μεγάλη συναισθηματική φόρτιση αλλά και απώλεια ενός απαραίτητου συνοδοιπόρου στο κυνήγι, απώλεια πολλών ωρών για την εκπαίδευσή του, απώλεια οικονομική.

Οι κυνηγοί που διατηρούν μεγάλο αριθμό κυνηγόσκυλων, είναι αδύνατον να τα συντηρήσουν σωστά, με αποτέλεσμα να τα εγκαταλείπουν στην ύπαιθρο, με ότι αυτό συνεπάγεται (αύξηση αδέσποτων, αιτία για αντιπαραθέσεις με τους κτηνοτρόφους, φόλες- δηλητηρίαση άγριας πανίδας κ.λπ.).

Τα κυνηγόσκυλα αντιμετωπίζουν περισσότερες πιθανότητες τραυματισμών και ασθενειών λόγω του κυνηγιού, ως εκ τούτου χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής τόσο κατά τη διάρκεια του κυνηγιού όσο και όσο βρίσκονται σε ασφαλές χώρο. Αλλεργικές αντιδράσεις σε τσιμπήματα εντόμων ή από το φυσικό περιβάλλον (γύρη, σκόνη κ.λπ.), σκισίματα από κοφτερά αντικείμενα, τραύματα και σπασίματα στα οστά, εγκαύματα και θερμοπληξία ή ηλίαση, είναι συχνά φαινόμενα στο βουνό.

Το πιο επικίνδυνο όμως, είναι η δηλητηρίαση, καθώς στις περισσότερες των περιπτώσεων είναι δύσκολη στην άμεση αντιμετώπισή της, λόγω της άμεσης επίδρασης των δηλητηρίων στον οργανισμό του ζώου. Αν το δόλωμα περιέχει ισχυρό δηλητήριο ή δηλητήριο σε μεγάλη ποσότητα, τότε ο θάνατος επέρχεται πολύ γρήγορα. Αν η ποσότητα είναι μικρή, τότε τα συμπτώματα εμφανίζονται μεν αλλά ηπιότερα. Ο χρόνος και ένα πλήρες φαρμακείο σε τέτοια επεισόδια παίζει σπουδαίο ρόλο και κρίνει την ίδια τη ζωή του σκύλου.

Τα περιστατικά δηλητηρίασης κυνηγόσκυλων συνδέονται στενά με τις απώλειες ειδών της άγριας πανίδας, κυρίως των πτωματοφάγων αρπακτικών πουλιών. Είτε γιατί τα είδη αυτά καταναλώνουν απευθείας τα δηλητηριασμένα δολώματα που έχουν τοποθετηθεί με στόχο τα κυνηγόσκυλα (σπάνιες αναφορές), είτε γιατί αυτά τα πουλιά καταναλώνουν νεκρά ζώα που πιθανά να έχουν δηλητηριαστεί. Δεν είναι τυχαίο ότι μαζί με τα 576 συνολικά σκυλιά που δηλητηριάστηκαν την περίοδο 1988-2007 (επίσημες καταγραφές) δηλητηριάστηκαν 124 γύπες (και από τα 4 αντιπροσωπευτικά είδη της Ελλάδας), 12 αετοί και 19 γεράκια (επίσης όλων των ειδών).

Η παράνομη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων συνδέεται και με τις προκαταλήψεις συγκεκριμένων κυνηγών, οι οποίοι θεωρούν τα αρπακτικά πουλιά ως ανταγωνιστές στην κάρπωση θηραμάτων (π.χ. λαγούς, πέρδικες κ.λπ.), πράγμα που επιστημονικά δεν ευσταθεί, καθώς τα περισσότερα από αυτά, θηρεύουν κυρίως  χελώνες, ερπετά, σαύρες και μικροθηλαστικά.

Για την αντιμετώπιση της παράνομης χρήσης δηλητηριασμένων δολωμάτων στην Κρήτη, έχει δημιουργηθεί ήδη μια ομάδα Σκύλων Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων, η οποία δραστηριοποιείται από τον Αύγουστο του 2016 και στις 4 περιφερειακές ενότητες του νησιού. Αποτελείται από 2 ειδικά εκπαιδευμένους γερμανικούς ποιμενικούς, τη Ντάικα και την Καρίνα, οι οποίες μαζί με τους χειριστές τους-ομοσπονδιακούς θηροφύλακες Σπύρο Νηστικάκη και Γιάννη Γρηγοράκη αντίστοιχα, έχουν πραγματοποιήσει περισσότερες από 121 περιπολίες, έχουν απομακρύνει από την κρητική ύπαιθρο περισσότερα από 200 δηλητηριασμένα δολώματα και 90 νεκρά πιθανά δηλητηριασμένα ζώα, τα περισσότερα από τα οποία ήταν σκύλοι (43 ευρήματα) και έχουν καταθέσει περισσότερες από 35 καταγγελίες/μηνύσεις. Αυτό στην πράξη σημαίνει αποτροπή 300 πιθανών δηλητηριάσεων μέσα σε 10 μήνες δράσης.

Όπως προκύπτει από τη διαθέσιμη πληροφορία, τα ζώα που πέφτουν συνηθέστερα θύματα των δηλητηρίων είναι οι σκύλοι εργασίας, οι κυνηγετικοί και οι αδέσποτοι σκύλοι καθώς και οι γάτες.

Επισημαίνεται ότι στην ύπαιθρο, ιδιαίτερα σε περίπτωση απουσίας κτηνοτρόφου και ηλεκτρονικής σήμανσης του ζώου, είναι συχνά δύσκολο να εξακριβωθεί εάν ο δηλητηριασμένος σκύλος έχει ιδιοκτήτη ή είναι αδέσποτος.

Σε κάθε περίπτωση, ο αυξημένος αριθμός των δηλητηριασμένων αδέσποτων σκύλων καταδεικνύει αφενός τη νοοτροπία που οδηγεί στη δημιουργία ολοένα και περισσότερων αδέσποτων σκύλων, αλλά παράλληλα και την αδυναμία της Πολιτείας για την ουσιαστική επίλυση του προβλήματος.  

Οι εισηγήσεις και παρουσιάσεις της συνάντησης, διατίθενται σε ηλεκτρονική μορφή παρακάτω.